Ademhalingsmasker kiezen: stof, gas, hygiëne of vluchten

Een masker dat eruitziet als een stofmasker, kan een heel ander ding zijn. FFP houdt deeltjes tegen. Type IIR houdt spatten tegen richting de ander. Een koollaag pakt een geur. Een gasfilter is een losse bus op een ander masker. Die vier door elkaar halen is hoe iemand het verkeerde middel opzet.

Stof: FFP of een los filter

Een FFP-masker is het filter. De norm is EN 149. FFP1 haalt minstens 80 procent van de deeltjes uit de lucht, FFP2 minstens 94 procent, FFP3 minstens 99 procent. Achter de klasse kan NR staan (één dienst), R (meerdere diensten) of D (beproefd tegen dichtslibben).

Wie het masker elke dag uren draagt, is vaak beter af met een herbruikbaar masker en een filter dat je vervangt. Dat filter heet P1, P2 of P3 en valt onder EN 143. Het meet hetzelfde soort werk, maar aan de bus, niet aan het wegwerpmasker. P2 is dus niet de andere naam voor FFP2.

Het halfmasker zelf, zonder filter, is EN 140. Het volgelaatsmasker, dat ook de ogen dekt, is EN 136. Die twee koop je los van het filter. Bajonet en schroefdraad passen niet op elkaar.

Een baard langs de rand laat vuile lucht binnen. Dan doet de klasse er niet meer toe.

Geur is nog geen gas

Sommige wegwerpmaskers hebben een laag actieve kool, zoals de 3M 9913 en de 3M 9922. Die laag neemt een hinderlijke geur weg. Het masker blijft een FFP-masker. Het beschermt niet tegen oplosmiddel, ammoniak of een andere damp op de werkplekgrens.

Gas en damp

Gas filter je met een bus volgens EN 14387. De letter zegt tegen welke groep, de kleur is de controle, het cijfer zegt hoe lang de bus meegaat.

• A, bruin: organische damp met een kookpunt boven 65 graden, zoals veel verf en thinner.
• B, grijs: anorganische gassen, zoals chloor.
• E, geel: zure gassen, zoals zwaveldioxide.
• K, groen: ammoniak.
• AX, ook bruin: organische damp met een lager kookpunt. Die bus is sneller op en niet hetzelfde als A.

Een combinatie zoals ABEK dekt meerdere letters. Komt er stof bij, dan hoort er een P achter, zoals A2P3. Een gasfilter alleen laat stof door. Een stoffilter laat gas door.

Voor kort werk met een bekende stof in een lage concentratie bestaat een onderhoudsvrij masker. Het filter zit er al in. De norm is EN 405. Is de bus op, dan gooi je het masker weg.

Weet je de stof niet, bestel dan geen filter op de gok. Het veiligheidsblad noemt de groep.

Hygiëne en Type IIR

Een hygiënemasker beschermt het product of de patiënt. Het is geen ademhalingsbescherming.

Type I en Type II zijn de twee medische klassen. Type IIR is Type II plus een eis tegen vloeistofspatten. De R betekent resistant, spatbestendig. De norm is EN 14683. Daar hebben we nog geen eigen normpagina voor, omdat hij op bijna geen product is ingevuld. In de winkel staan wel Type IIR-maskers, onder meer van PSP.

Wanneer een filter het verkeerde middel is

Alles hierboven filtert de lucht die er al is. Daar moet genoeg zuurstof in zitten. In een besloten ruimte, bij een onbekende lucht of bij zuurstoftekort heb je lucht van buitenaf nodig. Dat staat onder EN 14594.

Een vluchtmasker (EN 403) is om bij brand weg te komen. Niet om door te werken.

Aangeblazen systemen, waarbij een motor de lucht door het filter trekt, vallen onder EN 12941 (een kap) en EN 12942 (een sluitend masker). Die horen niet in dezelfde keuze als een wegwerpmasker voor een uurtje schuren.